Ngenxa yophuhliso olukhawulezileyo lwemizi-mveliso yeendlela, ingxaki yezibane zendlela, eyayingacacanga kangako kulawulo lweendlela zendlela, iye yabonakala kancinci kancinci. Okwangoku, ngenxa yokuhamba kakhulu kwezithuthi, iindawo zokunqumla ezithe tyaba kwiindawo ezininzi kufuneka zifake izibane zendlela ngokungxamisekileyo, kodwa umthetho awucacisi ngokucacileyo ukuba leliphi isebe elifanele lithwale uxanduva lolawulo lwezibane zendlela.
Abanye abantu bakholelwa ukuba “izibonelelo zeenkonzo zendlela ezinkulu” ezichazwe kumhlathi wesi-2 weNqaku lama-43 kunye “nezibonelelo ezincedisayo zendlela ezinkulu” ezichazwe kwiNqaku lama-52 lomthetho wendlela ezinkulu kufuneka zibandakanye izibane zendlela ezinkulu. Abanye bakholelwa ukuba ngokwemigaqo yeNqaku lesi-5 nelama-25 lomthetho wokhuseleko lwendlela, isebe lokhuseleko loluntu linoxanduva lokulawula ukhuseleko lwendlela. Ukuze kupheliswe ukungaqondakali, kufuneka sicacise indlela ekubekwa kunye nokulawulwa kwezibane zendlela kumthetho ngokwemo yezibane zendlela kunye nokwahlulwa kwemisebenzi yamasebe afanelekileyo.
Inqaku 25 lomthetho wokhuseleko lwendlela lichaza ukuba “imiqondiso yendlela efanayo iyasetyenziswa kulo lonke ilizwe. Imiqondiso yendlela ibandakanya izibane zendlela, imiqondiso yendlela, iimpawu zendlela kunye nomyalelo wamapolisa endlela.” Inqaku 26 lichaza oku: “izibane zendlela zenziwe zizibane ezibomvu, izibane eziluhlaza kunye nezibane ezimthubi. Izibane ezibomvu zithetha ukuba akukho ndlela, izibane eziluhlaza zithetha imvume, kwaye izibane ezimthubi zithetha isilumkiso.” Inqaku 29 lemigaqo yokusetyenziswa komthetho wokhuseleko lwendlela yeRiphabliki yabantu baseTshayina lichaza ukuba “izibane zendlela zahlulwe zaba zizibane zezithuthi, izibane ezingezizo zezithuthi, izibane ezinqumla indlela, izibane zendlela, izibane zesikhombisi-ndlela, izibane zesilumkiso esikhanyayo, kunye nezibane zendlela kunye nezithuthi ezinqumla indlela.”
Kuyabonakala ukuba izibane zendlela luhlobo oluthile lwemiqondiso yendlela, kodwa ngokwahlukileyo kwiimpawu zendlela kunye neempawu zendlela, izibane zendlela ziyindlela yabaphathi yokulawula umyalelo wendlela ngendlela eguqukayo, efana nomyalelo wamapolisa endlela. Izibane zendlela zidlala indima "yokusebenza ngamapolisa" kunye nemithetho yendlela, kwaye ziyinxalenye yenkqubo yomyalelo wendlela kunye nomyalelo wamapolisa endlela. Ke ngoko, ngokwendalo, uxanduva lokubeka kunye nolawulo lwezibane zendlela kufuneka lube lolweSebe elijongene nomyalelo wendlela kunye nokugcina umyalelo wendlela.
Ixesha lokuthumela: Agasti-02-2022

